Commentaar bij havo-examen scheikunde 2019 1^e tijdvak

Vraag 1:
Uit de toestandsaanduidingen bij de formules in de reactievergelijking blijkt dat niét deeltjes (op microniveau) bedoeld worden.
De vraag kan dus niet beantwoord worden.
Als de toestandsaanduidingen niet vermeld zouden zijn geweest hadden de formules op macro- én op microniveau geïnterpreteerd kunnen worden.

Vraag 10:
Een vraag als deze en de voetnoot op blz. 5 in de havo-syllabus voor het examen van 2020 maken dat BINAS-tabel 97F toch weer uitputtend behandeld zal moeten gaan worden.
Het zou dan wel fijn zijn als de in de tabel gehanteerde termen duidelijk(er) gedefinieerd zijn, bijvoorbeeld: - wanneer is er sprake van weinig en wanneer van veel stappen in reacties (uitgangspunt 7)? – wat is een hernieuwbare stof? …..

Vraag 13:
Volgens het correctievoorschrift is pH-daling een ongewenst effect van NO_x op de luchtkwaliteit. Heeft lucht een pH? En hoe kun je die dan meten?

Boven vraag 20:
Incorrect taalgebruik wat betreft micro/macro, want macro en micro door elkaar. Zou bijvoorbeeld als volgt verholpen kunnen worden: “… een legering van indium en tin die op microniveau kan worden voorgesteld met een metaalrooster waarin zuurstofmoleculen zijn ingebouwd.”

Figuur 3:
(De lagen) ionische vloeistof en (waterige) oplossing zijn op macroniveau getekend en (ionen) Cl^– en SbCl₄^– op microniveau. Bovendien maakt Cl^– onderdeel uit van de ionische vloeistof terwijl in de tekening sprake is van ionische vloeistof én Cl^– .

Stappen 1 t/m 5 op blz. 12 en 13:
Inconsequenties wat betreft micro/macro, bijvoorbeeld in stap 5: “Fosfaationen en calciumionen, afkomstig van HALO, reageren met hydroxide-ionen tot vast hydroxy-apatiet.”
Zou macro bijvoorbeeld zo kunnen: “Fosfaat en calcium, afkomstig van HALO, reageren met hydroxide tot vast hydroxy-apatiet.”
Of micro: “Fosfaationen en calciumionen, afkomstig van HALO, combineren met hydroxide-ionen tot ionrooster waarmee vast hydroxy-apatiet wordt voorgesteld.”

Ton van Berkel
26 mei 2019